Gözler AYM’de: ‘İptal kararı alınmadıkça hayvanlar ölüyor’

İSTANBUL – 160 sayılı Hayvanları Muhafaza Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 2 Ağustos’ta Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi fakat bahisle ilgili tartışmalar sona ermedi.
17 unsurluk kanunun 16’sının iptali ve yürürlüğünün durdurulması ismine CHP, 15 Ağustos’ta AYM’ye başvurdu. 5 Eylül’de AYM birinci incelemesini yaptı ve kanunun asıldan görüşülmesine karar verdi. Lakin ortadan geçen yaklaşık 5 aya karşın AYM’de hususla ilgili bir gelişme yaşanmadı. Tam da bu nedenle hayvan hakları dernekleri ve barolar, bugün (30 Ocak) için AYM’nin yasanın iptal etmesi talebiyle hayvanseverlere adliyeler önünde yapılacak açıklamalara katılma daveti yaptı.
Peki AYM’den, hayvan hakları savunucularının beklediği karar çıkar mı? AYM’de bekleyen yasa görüşmeleri hukuken daha erken yapılabilir miydi?
İstanbul Barosu Hayvan Hakları Merkezi Üyesi Bahtiyar Güner, “Biz Anayasa Mahkemesi’nin Can Atalay’ın tutukluluğu yahut cezalandırılması kararlarını 1 aydan daha kısa müddette karara bağlamak üzere öne aldığını da biliyoruz. Maalesef tıpkı hal tekrar siyasi olan Hayvanları Koruma Kanunu istikametinden sergilenmemiş ve hayvanların göz nazaran göre katledilmesine seyirci kalınmıştır” tabirlerini kullandı.
‘BU SÜREÇTE EN ÇOK ZİYANI KATLEDİLEN, BARINAKLARA HAPSEDİLEN, AZAP EDİLEN HAYVANLAR GÖRDÜ’
Güner, şimdiye kadar gelişen hukuksal süreci özetleyerek bir kıymetlendirme yapıyor: “Ana muhalefet partisinin müracaatında biz hukukçu hayvanseverlerin de mutabık olduğu üzere yürürlüğün durdurulması önceliğiyle yasanın yeni eklenen tüm unsurlarının iptali talep edilmişti. Yürürlüğün durdurulması, ‘uygulanması halinde telafisi mümkün olmayan ziyanların doğacağının, toplumu ve hayvanlara ağır biçimde olumsuz etkileyeceğinin kesin olması sebebiyle yasanın anayasal incelemesinin bitinceye dek bekletilmesi’ formunda izah edilebilir. Yürürlüğün durdurulması talepleri, öncelikli incelenmesi gereken acil işlerdendir. Fakat ne yazık ki Anayasa Mahkemesi, yürürlüğün durdurulması talebini kıymetlendirmek için toplanmışsa da bu istikamette olumlu karar alınamamıştı.”
Güner’in de değindiği üzere yürürlüğün durdurulması kararı eylül ayındaki görüşmeden çıkmadı. Lakin temelden görüşülmesi kararı, kamuoyunda yasanın iptal edilebileceği intibası yarattı. Bu noktada türel süreçle ilgili Güner şu bilgileri veriyor: “Esas hakkındaki görüşmede, iptal talebinde bulunulan hususların anayasal hakları ihlâl edip etmediği konusunda inceleme yapılıp müracaat kabule kıymet görülürse ilgili kararların iptaline, aksi takdirde müracaatın reddine karar verir. Yapılan müracaat birden fazla unsurun iptalini kapsadığından, kimi unsurların kabulü ve oburlarının reddi formunda kısmen olumlu/olumsuz karar da verilebilecektir.”
“Ancak Anayasa Mahkemesi, yürürlüğün durdurulmasına karar vermediği üzere kararın çabuk halde açıklanması istikametinde olumlu bir hal da sergilemedi” diyen Güner, bu süreçte en büyük ziyanı katledilen, barınaklara istiflenen, azaplara maruz kalan hayvanların gördüğünü anlatıyor.
‘1 HAFTADA VERİLEBİLECEK İHLAL KARARININ 5 AYDIR BEKLETİLMESİ HUKUKA DUYULAN İNANCI DE ZEDELEDİ’
Kararın şubat ayında verileceğine dair pek çok söylenti var. Bu bahiste ise Güner, “Türkiye, kelam konusu hukuk olduğunda da artık hiçbir garanti sunamadığınız bir ülke haline getirildi. 1 haftada verilebilecek bir ihlal kararının 5 ay boyunca bekletilmesi hukuka ve Anayasa Mahkemesi’ne duyulan itimadı de zedelemiştir. Yapılan müracaatın hukuka uygun olduğuna kuşku yok. Verilecek kararın da bu tarafta olacağını ümit ediyoruz. Müracaat konusu tüm hususların iptali değilse de hayvanların öldürülmesine ve hapsedilmesine imkan tanıyan, zalimane uygulamaları keyfiliğe bırakarak hukuksal güvenilirliği ihlal eden hususların iptali tarafında bir karar da verilebilecektir.
Aslında bir hukukçu olarak bunu söylemek dahi acınası ve gülünçtür ancak ne yazık ki Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanmadığı ve tanınmadığı bir ülkede yaşamaktayız. Misal bir durumda ülkedeki vicdanlı bölümün sivil direnişlerle ve ömür hakkını savunuyor olmanın verdiği güçle, hukukun fiilen hâkim kılacağını biliyorum” tabirlerini kullanıyor.